close and return
Χαμηλή αυτοεκτίμηση

Χαμηλή αυτοεκτίμηση: νέα δεδομένα στο γιατί δεν νιώθεις αρκετός

Χαμηλή αυτοεκτίμηση: νέα δεδομένα στο γιατί δεν νιώθεις αρκετός.

από την Ελεονώρα Μελέτη — Posted in Psychology and Wellbeing on September 06, 2016

Είναι κάτι που απασχολεί πολλούς. Η αυτοεκτίμηση θεωρείται καύσιμο για τη δράση μας σε κάθε τομή της ζωής μας. Είτε είναι περίσσια , είτε λιγότερη, επιπτώσεις θα υπάρχουν , επομένως και εμπλοκές.

Χρόνια τώρα, οι πατέρες της ψυχολογίες, οι ερευνητές που ακολούθησαν, οι θεωρίες, οι μελέτες και τα πειράματα, απέδιδαν τη χαμηλή αυτοεκτίμηση σε συναισθηματική κακοποίηση  και αποστέρηση, ή σε αποτυχία κατά τη διάρκεια των παιδικών μας χρόνων.

Η παιδική ηλικία γινόταν η «φωλιά» όλων των τραυμάτων και το οικογενειακό και ευρύτερο περιβάλλον, η αιτία όλων των κακών.

Μέχρι που το ερευνητικό τμήμα του πανεπιστημίου Utrecht   στην Ολλανδία,  έρχεται να ανατρέψει τα όλα όσα γνωρίζαμε μέχρι τώρα.

Και πάλι κεντρικό ρόλο, ακόμα και σε αυτή την νέα εκδοχή, παίζουν οι γονείς, με τη διαφορά ότι ο μηχανισμός που χρησιμοποιούν για να πληγώσουν ( σαφώς ασυναίσθητα) την αυταξία των παιδιών τους, είναι ο « για λάθος λόγους  έπαινος» που κάνουν στα παιδιά τους.

Όταν ένα παιδί, επικροτείται για κάτι που είναι, αυτομάτως συνδέει την αυτοεκτίμηση του με ποιότητας που θεωρεί ότι φέρει από γεννησιμιού του.

Πχ: όταν ένας γονιός βραβεύει το παιδί του γιατί είναι καλός μαθητής, πιθανότατα η αυτοεκτίμηση του παιδιού αυτού να πληγωθεί ανεπανόρθωτα σε μία ενδεχόμενη σχολική απογοήτευση.

Αντιθέτως όταν ένα παιδί, λάβει αναγνώριση και έπαινο για κάτι που έκανε, συνδέει την αυτοεκτίμηση του με συμπεριφορές.

Δηλαδή : «Τα κατάφερες περίφημα γιατί διάβασες πολύ και δούλεψες σκληρά».

Έχοντας αυτή την πατέρνα επαίνου στο μυαλό του, ένα παιδί, θα συνδυάσει  μία ενδεχόμενη κακή στιγμή, με την συμπεριφορά που παρέλειψε να παρουσιάσει σε κάποια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής του. «Δεν δούλεψα σκληρά, άρα γι αυτό δεν τα πήγα καλά!»

Όσο και αν ακούγεται απλά δυστυχώς το σύνηθες παγκόσμιο οικογενειακό μοντέλο, δεν ακολουθεί τη σωστή οδό.

Θέλοντας να εμψυχώσει το αγαπημένο του πρόσωπο και να χτίσει γερά θεμέλια στην αυτοεκτίμηση του, το περιβάλλον προβαίνει σε «λάθος επαίνους» που μακροπρόθεσμα μπορεί να φέρουν ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που θα ήθελε κανείς.

Ο Κρίστεν Σμάουχερ, επικεφαλής της έρευνας υπογραμμίζει:

«Όταν η επιβράβευση έχει να κάνει με το «είναι» και όχι με το «ποιείν» ή το «πράττειν» είναι σχεδόν σίγουρο πως ρισκάρουμε να πληγώσουμε όχι εμείς, αλλά ο έξω κόσμος  και τα γεγονότα, την αυτοεκτίμηση ενός ανθρώπου. Γιατί σε αυτή την περίπτωση, ο έπαινος έρχεται ως αποτέλεσμα του εαυτού και όχι των επιδόσεων αυτού κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες. Ένας νέος για παράδειγμα με ταλέντο στη ζωγραφική, αν  δεν πετύχει σε μία προσπάθεια του, θα κρίνει τον εαυτό του ως «κακό καλλιτέχνη» αν έχει αναγνωριστεί ως καλός καλλιτέχνης. Αντιθέτως δεν υπάρχει κίνδυνος για κάτι τέτοιο, αν απλά του έχει αναγνωριστεί ότι κατέχει ένα ταλέντο το οποίο ωστόσο θα αναπτυχθεί μόνο με σκληρή δουλειά και θα κριθεί υποκειμενικά, κάποιες φορές και αρνητικά»

Τα χαρακτηριστικά των ανθρώπων που έχουν χτίσει την αυτοεκτίμηση τους πάνω σε αυτό που «είναι» και όχι σε αυτό που «κάνουν», είναι ξεκάθαρα χαρακτηριστικά ανθρώπων που δεν έχουν αυτοπεποίθηση.

Είναι ευαίσθητοι στην κακή κριτική, είναι αυστηροί με τον εαυτό τους, εγκαταλείπουν εύκολα την προσπάθεια καταλογίζοντας στον εαυτό τους ότι «δεν το έχουν», φοβούνται την αποτυχία, συγκρίνουν τον εαυτό τους με άλλους,  δεν είναι σε θέση να απολαύσουν την επιτυχία τους, το ταλέντο τους γιατί απλά δεν τα θεωρούν κατακτήσεις και κατορθώματα τους, αλλά κομμάτια του εαυτού τους, γι αυτό και απογοητεύονται πολύ και βαθιά, όταν οι συνθήκες τους αμφισβητήσουν.

close and return

Επιστροφή στην Κατηγορία Ψυχολογία και Ευζήν